Beginnen met het Auto-immuun Protocol (AIP)

door Claire

Je zit al lange tijd met vervelende klachten en je hebt besloten om er wat aan te doen. Het auto-immuun protocol is daar een onderdeel van, maar hoe moet je hieraan beginnen? Het lijkt wel een mijnenveld aan ‘dit mag niet’ en ‘dit mag wel’ en je wordt er alleen maar gestresst van. Ik snap dat wel, dus gaan we daar wat aan doen!

Ik heb verschillende artikelen geschreven over het AIP, van handige links tot tips bij het starten ervan. Maar het fijnste is natuurlijk gewoon een artikel dat je er stap voor stap begeleidt. Dat vind je hier. Als je nog niet zeker weet of het AIP wel wat voor je is, of als je niet weet wat het is kijk dan even op deze pagina. Let wel op dat het AIP niet voor iedereen geschikt is: denk je bijvoorbeeld last te hebben van SIBO of heb je een eetstoornis is dit misschien niet de beste optie op dit moment.

In dit artikel ga ik met je door het hele protocol, een goede pagina om bij de hand te houden. Daarnaast kun je natuurlijk in de bibliotheek van alles vinden. Binnenkort komt er weer een uitgebreide e-mail series met stappenplan e-book. Heb je daar geen zin in of kun je er niet mee wachten dan is deze pagina een perfecte vervanger.

Stap 1: Voorbereiding

Hoe je het ook went of keert, het protocol is best wel een ingreep op het dagelijks leven. Het is daarom goed om eerst even een goede kijk te nemen naar jouw leven in het nu. Stil staan bij waar je nu staat, zodat je een goed beeld hebt van wat er moet gaan gebeuren. Neem een boekje waar je kort de volgende dingen op kunt schrijven. Dat boekje is overigens ook fijn als voeding dagboek, handig om erachter te komen waar je misschien op reageert.

  • Waarom wil ik het AIP gaan volgen?
  • Wat zijn mijn symptomen?
  • Wat is mijn voedingspatroon en lifestyle nu?
  • Wie gaat mij begeleiden tijdens het AIP?
  • Wat zijn mijn valkuilen? Hoe ga ik deze uit de weg?
  • Hoe voorkom ik dat het niet lukt?

Nu zijn er nog genoeg andere vragen die je jezelf kunt stellen, maar dit is een super begin. Dit is namelijk het ‘framework’ waarin je straks met jezelf gaat werken. Zeker die eerste vraag is er een waar je altijd een kijkje naar kunt nemen zodra je geen motivatie hebt.

Stap 2: Aan de slag met AIP!

Er zijn twee manieren waarop je dit kunt doen. Je kunt in één keer alles omgooien en direct met het hele protocol beginnen. Je kunt je ook in stapjes naar de eliminatie fase toewerken. Het maakt in principe niet uit wat je doet (het moet gewoon goed voelen) zolang je maar voor een bepaalde periode de strikte eliminatie fase volgt.

DIRECT AAN DE SLAG
Wil je direct aan de slag? Geen probleem! Mijn tips voor jouw succes:
– Informeer jezelf goed doormiddel van websites of misschien zelfs boeken.
– Verzamel lekkere, leuke maar vooral makkelijke recepten.
– Maak een weekmenu.
– Informeer de mensen om jou heen van je beslissing. Misschien kunnen ze wel wat voor je betekenen?
– Haal die voorraadkast leeg! Ideal zou zijn als je alles eruit kunt halen wat je zelf niet meer eet. En anders een speciale kast voor jezelf?
– Boodschappen doen!! Je gaat nu de winkel in, met al die verleiding… Eet van te voren een goede maaltijd. Neem een lijst mee en vermijd desnoods sommige afdelingen. Tip: doe 1 keer boodschappen voor de hele week.
– Batchcooking en mealpreppen kunnen een hele goede toevoeging zijn op het maken van een weekmenu.

OPBOUWEN NAAR HET AIP
Niks mis met kleine stapjes, zorg wel dat je het volhoudt tot de herintroducties.
– Informeer jezelf, misschien eerst wel bij glutenvrije of Paleo blogs/boeken.
– Maak een concreet plan: beslis welke voedingsgroepen je eerst gaat vermijden. Gluten scheelt vaak al heel wat, in het begin kun je glutenvrije vervangers gebruiken maar probeer hier niet te afhankelijk van te worden.
– Beslis alvast wanneer je welke groepen uit jouw voedingspatroon haalt. Week voor week gaat denk ik het fijnst. Elke twee weken kan ook maar als er meer tijd tussen zit wordt de verleiding om terug te vallen wel heel groot.
– Ga opzoek naar lekkere recepten die je eventueel met kleine aanpassingen ook voor de eliminatie fase kunt gebruiken.
– Informeer de mensen om jou heen van je beslissing. Misschien kunnen ze wel wat voor je betekenen?
– Neem een kijkje in de voorraadkast, wat kan weg en wat ga je nog opmaken? Aangezien je nog tijd hebt kun je steeds een voedingsgroep uit de voorraadkast halen.
– Doe 1 keer boodschappen voor de hele week zodat je niet steeds verleid wordt.

Eigenlijk zijn beide wegen vergelijkbaar, het verschil zit ‘m alleen in de tijd die het kost. De verleiding om terug te vallen kan net wat groter zijn bij het opbouwen naar het AIP. Tegelijkertijd kan het ook een grote weerstand voor het AIP uit de weggaan. Het is nou eenmaal best heftig. Sommigen doen er luchtig over en hoewel het achteraf een stuk makkelijker lijkt, is dat niet helemaal realistisch. Plan jezelf ook niet helemaal in, als je merkt dat na het glutenvrij gaan de stap naar het AIP niet meer zo groot/eng/heftig is dan kun je natuurlijk gewoon gelijk overstappen.

Die eerste weken…

Ja, die zijn dus eigenlijk het lastigst. Overal die verleiding, en je kunt je ook nog eens moe en zwak voelen door de ‘detox’. Hier is niks mis mee, je moet er even doorheen. Heb je echter het gevoel dat jouw situatie niet normaal is, en je echt te moe bent of niet goed kunt functioneren: gelijk naar een specialist! Het is voor iedereen best normaal om een beetje vermoeider te of geconstipeerd te zijn maar het moet niet hinderlijk worden. Daarom is begeleiding tijdens de eliminatie fase zo belangrijk, zodat je er niet alleen voor staat.

Het is soms niet helemaal duidelijk, maar die eerste weken kunnen ook nog wel eens strikter zijn op voeding dan je dacht. Let dus op, gluten/granen/soja/zuivel/noten/zaden/nachtschades/eieren worden vermeden. Daar komt ook nog eens bij dat veel mensen echt moeten wennen aan probiotica, behandel dit ook als een herintroductie. Maak het je vooral niet te moeilijk met AIP vervangers zoals pizza of pasta of wat dan ook. Dit is overigens ook niet heel erg voedzaam dus je kunt het beter bewaren voor als je darmen in een betere staat zijn. Let daarbij ook op de suikers, strikt gezien is dat niet meer dan 20 gram per dag.

Wat koolhydraten betreft ben je daar helemaal vrij in, AIP is niet koolhydraatarm maar let er gewoon op dat je genoeg voedzame groenten binnenkrijgt.
Daarnaast is het ook goed om dus te letten op wat je wél eet: veel groente, beetje vlees/vis bij elke maaltijd en dat dus 3 keer per dag het liefst met zoveel mogelijk variatie. Ideaal zou het zijn om ook regelmatig bottenbouillon te eten.

Stap 3: AIP en Lifestyle

Huh maar het gaat toch vooral om voeding? Ja en nee. Voeding is zoiets dat ‘makkelijk’ te doen is, daar hebben we veel controle op (de meeste mensen dan). Het is alleen niet de enige factor die een rol speelt bij ziekte, je leefstijl is ook belangrijk. Helaas is dat vaak confronterend, maar als je dit niet aanpakt zal de aanpassing in jouw voedingspatroon ook niet tot zijn recht komen.

Waarom leefstijl zo belangrijk is? Het gaat hier voornamelijk om stress, alle vormen van stress die een invloed hebben op het lichaam. Daarmee bedoel ik niet genoeg slaap, te laat naar bed, te weinig beweging. Maar ook sociale factoren spelen een rol, zoals isolatie, geen voldoening in wat je doet, slechte situatie op het werk, slecht support netwerk. Dit zijn allemaal dingen die ervoor zorgen dat we ons minder gelukkig gaan voelen, we stress gaan krijgen en dat heeft ook gewoon fysieke gevolgen.

Aan de slag met jouw leefstijl!

Het is niet altijd makkelijk om hieraan te werken, daarom doe je het ‘makkelijkste’ ook eerst 😉 Hieronder heb ik een aantal tips opgeschreven, een aantal punten die voor mij goed werken. Voel je helemaal vrij om te doen wat voor jou goed voelt!

  • Op tijd naar bed: genoeg slaap krijgen is een van de eerste dingen die je kunt gaan doen. Voor mij persoonlijk is dit heel belangrijk (hoewel het ook vaak gewoon niet lukt). Te weinig slaap wordt geassocieerd met onder andere ontsteking in het lichaam dus is het wel fijn om dat te vermijden 😉 Als je daar meer over wilt lezen kun je dit artikel van Chris Kesser lezen. Het handigste is om een routine te ontwikkelen, waarbij je zo regelmatig mogelijk blijft. Als je een week lang elke dag om 10 uur naar bed gaat (mijn ideale situatie haha) dan gaat het lichaam hieraan wennen. Wat kan helpen om goed te slapen: zorg ervoor dat jouw slaapkamer écht donker is en zet de verwarming uit.
  • Sport: vaak een van de dingen die gepromoot wordt voor mensen die ziek zijn. Lekker gaan bewegen dan komt het wel goed… Helaas niet altijd het geval. Luister echt heel goed naar jouw lichaam! Natuurlijk is bewegen goed, maar veel mensen met een chronische ziekte zijn al uitgeput. Forceer jezelf vooral niet. Vaak is wandelen of een korte yoga sessie al genoeg, dan kun je langzaam opbouwen.
  • Tijd voor jezelf vrij maken: zodat de emmer niet vol loopt. Stress komt vaak ook doordat we over onze grenzen heen gaan en alleen maar bezig zijn. Plan gewoon tijd in voor iets wat je graag voor jezelf wilt doen, plan het echt in alsof het een tandartsafspraak is ofzoiets. Super slim voor tijdens een drukke week, dan ben je er zeker van dat er even tijd is om een stap terug te nemen van allerlei verplichtingen.
  • De-stress: naast tijd voor jezelf is het ook fijn om te weten wat nu helpt om minder gestresst te worden. Ga lekker experimenteren met leuke dingen, yoga en meditatie worden vaak genoemd. Dat ligt niet iedereen en dat is helemaal oké. Klankschaal meditatie kan ook helpen, of lekker creatief aan de slag met schilderen/tekenen/fotograferen (waarom denk je dat ik graag blogs schrijf!).
  • Natuur: was ik deze bijna vergeten, maar natuurlijk zo belangrijk! Tijd spenderen in de natuur, dat is kalmerend en verfrissend en verlaagd gelijk je stressniveau. Onderschat het zeker niet, al is het maar een rondje in de woonwijk, dat doet het lichaam zeker goed.
  • Stress aanpakken: je kunt natuurlijk alles doen om goed met stress om te gaan, te ontspannen etc. Maar beter nog is het om de stress bij de oorzaak aan te passen! Ook dit hoort erbij, een goede kijk nemen in jouw leven hoe het nu is. Heb je een grote bron van stress in je leven, en hoe zou je dit kunnen aanpakken? Een voorbeeld uit mijn leventje:
  • Samen zijn: met de mensen waar je van houd, met de mensen die van jou houden! Oké beetje cheesy, maar wel een goed punt. Mensen kunnen ook een bron van stress zijn. Dat betekent niet dat je gelijk een hele eliminatie fase moet uitvoeren met de mensen om jou heen (al kan dat misschien geen kwaad?). Het is wel goed om jouw relaties onder de loep te nemen, zijn er relaties waar je veel stress van kunt krijgen? Waar ligt dit aan? In sommige gevallen is het inderdaad beter om afstand van een persoon te doen, in andere hoeft dit alleen op emotioneel gebied. Je kunt erover praten en kijken hoe je samen tot een oplossing kunt komen. Tegelijkertijd dus ook een goed idee om meer te gaan doen met leuke mensen! Daar krijg je energie van en daar kun je zeker wel voldoening uit halen.

Stap 4: AIP Herintroducties

Wanneer kun je het beste gaan herintroduceren? Dat is nogal afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Voor sommige mensen kan dit al na 3 maanden, voor anderen duurt dit misschien iets langer. Zelf ben ik begonnen toen ik het idee had dat al mijn symptomen met als oorzaak voeding (een lekkende darm dus) weg waren. Dat was wel wat langer dan 3 maanden, al kan ik mij niet meer herinneren hoe lang dat precies was haha.

Voor het herintroduceren kun je het beste het stappenplan van Sarah Ballantyne aanhouden. Zij heeft de herintroducties in 4 fases opgedeeld, gebaseerd op hoe de meeste mensen erop reageren. De voeding in fase 1 is voor veel mensen geen probleem, voor fase 4 vaak wel. Zo kun je jouw eetpatroon geleidelijk aan aanvullen met nieuwe voeding. De 4 fases kunnen overigens elk jaar verschillen, Sarah past deze namelijk aan op basis van nieuw wetenschappelijk onderzoek. Wel fijn dat het steeds een update krijgt 😉

Beginnen met herintroduceren:

Wat meestal wordt aangeraden is het kiezen van één ding om te gaan herintroduceren, en dit 3 tot 4 keer op een uitgekozen dag te eten. Je begint bij de helft van een theelepel en bouwt zo steeds op naar een normale portie (als je dus geen klachten hebt, als je dat wel hebt dan moet je natuurlijk stoppen). Vervolgens wacht je een week waarbij je ook geen andere voeding gaat herintroduceren (klachten kunnen soms zelfs na een paar dagen opduiken). Als je na 7 dagen geen klachten hebt is het herintroduceren gelukt!

Nou kan ik mij voorstellen dat dit niet zo praktisch klinkt. Tenminste niet voor alle soorten voeding. Of gewoon ingewikkeld. Persoonlijk heb ik niet al mijn herintroducties op deze manier gedaan, en dat ging prima. Sommigen van mijn herintroducties waren gewoon ongelukjes, als er bijvoorbeeld tomaten of paprikapoeder ergens doorheen zat dan beschouwde ik dat als een herintroductie. Deze methode is wel heel effectief om uit te vinden wat nu de oorzaak is van jouw klachten, probeer het daarom voor zoveel mogelijk voeding wel op deze manier te doen 🙂

Angst voor herintroducties?

Yep, het komt zeker wel voor dat mensen bang zijn om te gaan herintroduceren. Dat heb ik ook gehad (en soms nog steeds) en dat kan best lastig zijn. Als je voor lange tijd klachtenvrij was door het AIP dan kan er opeens een angst opkomen: wat als het nu helemaal fout gaat? Het fijne aan de herintroducties via het stappenplan van Sarah Ballantyne is dat het juist voorkomt dat jouw hele process instort. Als je bij een kleine hoeveelheid al last krijgt kun je gelijk stoppen en zijn de gevolgen maar klein. Ook is de voeding in de eerste fase voor de meeste mensen geen probleem, zodat je het ‘ergste’ voor het laatst bewaard. Herintroduceren is echt onderdeel van het auto-immuun protocol en dit kun je dus echt niet overslaan.

Hoe vaak je de herintroducties nu in jouw eetpatroon laat voorkomen is trouwens wel goed om even over na te denken. De hoeveelheid kan ook meespelen. Ik eet bijvoorbeeld wel eens rijst, maar nooit meerdere keren per week omdat ik dan wel last krijg. Tomaten eet ik het liefst gedroogd of gekookt, en dat maximaal één keer per week. Wat voor jou werkt is een kwestie van uitproberen en nadenken over de voedingswaarde van deze voeding.

‘Fysieke’ Root Causes

Ik heb er bewust voor gekozen om hier geen ‘stap 5’ van te maken. Waarom? Omdat ik niet denk dat je pas na het herintroduceren moet gaan nadenken over de achterliggende oorzaak van jouw gezondheidsproblemen. Het is iets waar je eigenlijk door het gehele protocol mee bezig moet zijn. Het vermijden van voeding kan natuurlijk helpen om de darmen te herstellen, net als het toevoegen van bepaalde voeding, maar als je nog steeds de oorzaak niet aanpakt zul je niet ver komen.

Zoals alles is dit ook weer heel persoonlijk, maar hieronder heb ik een lijstje met mogelijke root causes. Het zijn ze zeker niet allemaal, dus houd daar rekening mee. Als je zelf hier wat aan toe te voegen hebt laat het dan weten, dan kan ik dat erbij zetten! Bekijk ook mijn eerdere artikelen over root causes voor meer info.

  • Vitamine of mineralen tekorten: deze spelen vaak een rol bij mensen met auto-immuunziektes. Vitamine D, Magnesium, vitamine K, B12, ijzer zijn daar voorbeelden van. Bij Hashimoto wordt vaak gepraat over selenium, zinc en jodium. In alle gevallen geld: Test don’t Guess!! (zoals we in de Hashimoto 411 zeggen 😉 Een overdosis aan vitaminen is zeker mogelijk en echt gevaarlijk. Vaak zijn multivitamines hier ook de oorzaak van, volledig onnodig want je kunt gewoon laten testen wat je nodig hebt (overigens ook een bron van antinutriënten). Wees ook betrokken bij welke testen er gedaan worden, bij bijvoorbeeld magnesium moet een RBC test gedaan worden anders stellen de resultaten niet veel voor. Bij ijzer moet er een volledig panel worden gedaan en B6 moet bijvoorbeeld volgens speciale instructies.
  • SIBO: als je vermoed dat je SIBO hebt is het overigens niet altijd een goed idee om aan het AIP te beginnen. Vaak treden er dan nog meer klachten op tijdens het AIP, doordat bepaalde voeding die wél AIP is voor klachten kan zorgen bij mensen met SIBO. SIBO is zeer complex en het is goed om een specialist hier bij te halen (als je dat nog niet gedaan had..) voor meer info kun je bijvoorbeeld kijken op deze blog.
  • Parasieten: een moeilijke om van af te komen maar ook moeilijk om te testen. Meestal zijn testen negatief zelfs al zijn er parasieten aanwezig, het is wel handig om te testen want als er iets uit komt dan weet je gelijk met welke parasiet je te maken hebt. ‘Parasite cleanses’ zijn helaas wel vrij zwaar voor het lichaam, zeker voor de bijnieren dus ik zou het niet aanraden als jouw bijnieren niet in goede staat zijn. Helaas heb ik hier zelf geen ervaring mee en de bronnen waar ik naar zou doorlinken zijn er niet meer. Je kunt voor wat algemene informatie terecht bij de website van Izabella Wentz.
  • Schimmel: als ik het over schimmel heb dan bedoel ik niet lichamelijke schimmel, maar in huizen of gebouwen. 25% van de Amerikaanse bevolking heeft een genetische aanleg die voor problemen met schimmel kan zorgen (of het ontstaan van CIRS). Hoe dat in Nederland is wat betreft statistieken kan ik op dit moment niet vinden, maar als je weet dat er in jouw omgeving lekkage is of veel schimmel dan is dat zeker iets waar je op moet letten. Voor meer info kun je ook hier terecht:
    Warning Signs of Mold Toxicity door The Hearty Soul
    It Could be Mold door Experience Life
    5 Things You Should Know About Toxic Mold Illness door Chris Kesser
    https://www.scirp.org/html/3-8202517_38887.htm
  • Lyme/EBV: deze twee komen vaak voor bij mensen met een auto-immuunziekte. Bij lyme kan dat o.a. komen doordat proteïnes die van lyme en co-infecties lijken op proteïnes van het menselijk lichaam, waardoor het immuunsysteem getriggered kan wordne het eigen lichaam aan te vallen. Wat betreft EBV, iedereen heeft waarschijnlijk een infectie gehad maar als jongeren een EBV infectie krijgen (ziekte van Pfeiffer) dan komen er meestal pas symptomen op. Het kan een trigger zijn, dat hoeft niet voor iedereen zo te zijn.
  • Bijnier uitputting: deze klinkt waarschijnlijk wat bekender in de oren. deze klinkt waarschijnlijk wat bekender in de oren. Onder andere een gevolg van heel veel stress of chronische/langdurige stress. Kan het hele hormoon systeem door de war gooien, niet per se een directe factor van een auto-immuunziekte. Vaak gaat dit ook samen met verstoorde hormoonbalans van de oestrogenen en progesteron of testosteron, ook even goed om in te duiken!
  • Andere medicatie: Dit is een beetje tricky, maar medicatie kan zeker ook een rol spelen bij het ontwikkelen van auto-immuunziektes. Denk dan vooral aan medicatie die invloed heeft op hormonen of op de darmen. Antibiotica doden ook belangrijke bacteriën die we nodig hebben en kunnen zo op lange termijn bij vaak gebruik schade aanrichten. De anticonceptie pil heeft effect op vitaminen en mineralen die het lichaam nodig heeft (zoals b12, vitamine c, B6, magnesium), en wordt in verband gebracht met het ontwikkelen van auto-immuunziektes maar ook andere problemen zoals insuline resistentie en disbalans in de darmflora. Dat betekent overigens niet altijd dat je deze medicatie dan niet moet nemen, maar vooral dat je op de hoogte bent van de mogelijke gevolgen 🙂

‘Mentale’ Root Causes

Als je dit artikel helemaal volgt dan heb je hopelijk wel door dat er toch nog een beetje structuur in zit. ‘Fysieke’ dingen zijn vaak veel makkelijker aan te pakken of te veranderen. Daarom bespreek ik deze als eerste, omdat het toch sneller en met minder moeite resultaat geeft. Maar het is natuurlijk nog niet klaar als je al deze ‘fysieke’ oorzaken aanpakt. Op mentaal gebied kunnen er ook een aantal factoren meespelen die een rol hebben in het ontstaan van auto-immuunziektes, of het helen in de weg kunnen staan. Hoe goed jouw eetpatroon ook is, als je jouw relatie met voeding niet verbeterd zal dit op lange termijn ook gevolgen hebben. Overigens gaat het niet alleen over de ‘mentaliteit’. Dat speelt een grote rol en dat wordt grotendeels ook wel in het kopje leefstijl behandelt.

Wat ik met ‘mentale’ root causes vooral bedoel zijn onverwerkte trauma’s, toxische relaties, angststoornissen, depressie, afhankelijkheidsrelaties.. die richting dus. Deze kunnen een rol spelen in het ontstaan, maar ze kunnen ook ontwikkelen tijdens bijvoorbeeld een heftige periode van ziek zijn. Hier zijn geen snelle praktische oplossingen voor, vandaar dat ik daar ook niet zoveel over kan schrijven. Daardoor lijkt dit onderwerp minder belangrijk maar dat is het totaal niet! Voor sommigen is het ook heel moeilijk om aan de rest van het protocol te werken zonder dat zij hier eerst mee leren omgaan. Zelf ben ik daar pas een aantal jaar na mijn diagnose met dit onderwerp aan de slag gegaan, voor mij was dat de beste volgorde. Overigens heb ik wel twee goede bronnen voor meer informatie op dit gebied, Kerry van Emotional Autoimmunity en Nicole van The Holistic Psychologist.

Gezondheid Onderhouden

Er heerst een beetje het idee dat je gezondheid kunt ‘bereiken’. Als een soort eindpunt waar je aankomt en alles hebt gerealiseerd, alles is gelukt en afgesloten en je kunt weer verder. Dit laatste stukje tekst is er om je er nog even op te wijzen dat er niet zoiets is als een eindpunt als het op gezondheid aankomt 😉 Gezondheid moet je onderhouden. Hopelijk zul je op een niveau komen waar je weer wat meer energie hebt, waar je weer kunt functioneren en vooral waar je je gelukkig voelt! Maar om daar te blijven zul je nog steeds wat werk moeten doen om te voorkomen dat je weer ‘terug’ valt. Het is ook niet zo dat je pas weer kunt gaan leven als je beter/gezonder/in remissie bent. Probeer daarom ook niet te hard te zijn voor jezelf 🙂

Deze website maakt gebruik van cookies. Om Accept Read More